Toen mijn goede vriend Martijn Aslander, tevens een van de mensen die het meeste invloed heeft gehad op mijn denkwijze en manier van mezelf presenteren, me vertelde dat hij dacht aan een 2e versie, een vervolg op Easycratie, dacht ik bij mezelf dat het nu echt tijd werd om Easycratie te lezen. Vorig jaar tijdens mijn leesweek was het het laatste boek dat ik wilde lezen, maar waar ik niet aan toe kwam. Dit jaar is het wederom het laatste boek geworden dat ik gelezen heb, maar door het slechte weer heb ik het dit keer wel gelezen en hoewel het dus al ‘oud’ is (2010) en er mogelijk een vervolg aankomt is het toch nog een recensie waard. Zoals Easycreatie begint met een samenvatting van elk hoofdstuk zal ik ook deze recensie beginnen met mijn conclusie: ik had er iets anders van verwacht, maar als ik het sec bekijk is het gewoon een goed boek.
Verwachting
Mijn verwachting was vooral gebaseerd op de aanname dat de easycratie zich zou afzetten tegen de bureaucratie. Dat doet het wel, maar niet als organisatievorm. Het is dus, wat de auteurs in het begin ook aangeven, geen one-size-fits-all en geen model. Het gaat vooral over hoe je je kan organiseren en pas op het eind wordt dit toegepast op organisaties. Eigenlijk dus een hele logische opbouw, waarbij mijn verwachting gewoon verkeerd was.
Anders organiseren
Het boek gaat over dingen anders organiseren. Een groot deel gaat over hoe zelfstandigen zich organiseren, maar ook hoe vrijwilligers zich organiseren. Wikipedia is natuurlijk een briljant voorbeeld, maar zo zijn er nog tientallen die langskomen. De grootste concurrent van de bestaande organisaties zijn niet hun concurrenten, maar de zwermen van mensen die het zelf gaan doen. Niet de andere traditionele luchtvaartmaatschappijen hebben het de KLM, Air France en Lufthansa moeilijk gemaakt, maar de toetreders zoals Easyjet en Ryanair. Niet de andere encyclopedie verkopers hebben Wikeler Prins op de knieën gekregen, maar Wikiepdia. Niet De Slegte of de Bruna hebben Selexyz naar de afgrond gebracht, maar bol.com en Amazon. Nieuwe toetreders bouwen tegen een hele kleine kostprijs totaal nieuwe businessmodellen op die oude markten vernietigen. Dat is niet erg, zoals Chris Anderson in Free al schreef: “Craigslist en eBay doen zo’n 300 miljoen dollar omzet in de USA en hebben daarmee de 3 miljard dollar branche van classifieds in kranten de das om gedaan. Dat is misschien wel de waarde van het internet, want er is geen 2,7 miljard verdwenen, die is nu gedistribueerd onder alle Amerikanen die dingen willen verkopen.” Interessant fenomeen hierbij is dat, zoals ook Easycratie schrijft, er nu in Nederland duizenden, en in Amerika honderdduizenden, mensen kunnen leven door eBay en Craigslist. Zowel doordat markten groot genoeg zijn te worden te overleven in hun niche als via ‘arbitrage’, door goedkoop in te kopen en duurder te verkopen op dezelfde sites.
Hiërarchie en Bureaucratie vs Easycratie
De Easycratie gaat over het makkelijker, slimmer organiseren van zaken. Kennis is geen macht meer, kennis delen is macht. Kennis is overal. De wisdom of the crowds, mits goed toegepast, heeft het vaker goed dan elke willekeurige expert. Als persoon kan je ook binnen organisaties kleine projecten voor elkaar krijgen op een Easycratische manier. Gewoon door niet naar het standaard adagium: geld is nodig voor beweging te kijken, maar door het einddoel in de gaten te houden. Het gaat niet om zoveel mogelijk geld inzamelen voor de natuur als je het Wereld Natuurfonds bent, maar om zoveel mogelijk natuur te redden, toch? Daar is niet altijd geld voor nodig. Het boek geeft veel voorbeelden, werkelijk en fictief, hoe het anders kan. Hoe in verschillende soorten organisaties je op een andere manier dingen kan organiseren zodat je de bureaucratie omzeilt, zonder daarmee direct de regels te overtreden.
Slotnoot voor de auteurs
Co-auteur Erwin Witteveen gaf me al meer dan een jaar geleden aan dat er een stuk in het boek gebaseerd was op ‘mijn gedachtengoed’ en dat ik moest laten weten of ik het eruit kan halen. Het kunnen er twee zijn: delen van het stuk ‘nieuwe smeerolie, social capital in plaats van geld’ gaat deels over arbeidsmarktcommunicatie en past geheel bij mijn denkwijze, maar ik verwacht dat Erwin doelt op de mythe van objectieve wetenschap, waarin ze niet half zo ver gaan als ik zou gaan, maar laten zien dat er veel af te dingen is op de objectiviteit van wetenschappelijk onderzoek.
Conclusie
Voor wie Easycratie nog niet gelezen heeft is het zeker de moeite waard. Het geeft aan hoe de maatschappij veranderd en hoe je daar als kenniswerker, zelfstandig of in loondienst, mee om kan gaan om meer waarde toe te voegen aan je organisatie.
Abonneer op updates