Boekrecensie: Easycratie – Martijn Aslander & Erwin Witteveen

Toen mijn goede vriend Martijn Aslander, tevens een van de mensen die het meeste invloed heeft gehad op mijn denkwijze en manier van mezelf presenteren, me vertelde dat hij dacht aan een 2e versie, een vervolg op Easycratie, dacht ik bij mezelf dat het nu echt tijd werd om Easycratie te lezen. Vorig jaar tijdens mijn leesweek was het het laatste boek dat ik wilde lezen, maar waar ik niet aan toe kwam. Dit jaar is het wederom het laatste boek geworden dat ik gelezen heb, maar door het slechte weer heb ik het dit keer wel gelezen en hoewel het dus al ‘oud’ is (2010) en er mogelijk een vervolg aankomt is het toch nog een recensie waard. Zoals Easycreatie begint met een samenvatting van elk hoofdstuk zal ik ook deze recensie beginnen met mijn conclusie: ik had er iets anders van verwacht, maar als ik het sec bekijk is het gewoon een goed boek.

Verwachting

Mijn verwachting was vooral gebaseerd op de aanname dat de easycratie zich zou afzetten tegen de bureaucratie. Dat doet het wel, maar niet als organisatievorm. Het is dus, wat de auteurs in het begin ook aangeven, geen one-size-fits-all en geen model. Het gaat vooral over hoe je je kan organiseren en pas op het eind wordt dit toegepast op organisaties. Eigenlijk dus een hele logische opbouw, waarbij mijn verwachting gewoon verkeerd was.

Anders organiseren

Het boek gaat over dingen anders organiseren. Een groot deel gaat over hoe zelfstandigen zich organiseren, maar ook hoe vrijwilligers zich organiseren. Wikipedia is natuurlijk een briljant voorbeeld, maar zo zijn er nog tientallen die langskomen. De grootste concurrent van de bestaande organisaties zijn niet hun concurrenten, maar de zwermen van mensen die het zelf gaan doen. Niet de andere traditionele luchtvaartmaatschappijen hebben het de KLM, Air France en Lufthansa moeilijk gemaakt, maar de toetreders zoals Easyjet en Ryanair. Niet de andere encyclopedie verkopers hebben Wikeler Prins op de knieën gekregen, maar Wikiepdia. Niet De Slegte of de Bruna hebben Selexyz naar de afgrond gebracht, maar bol.com en Amazon. Nieuwe toetreders bouwen tegen een hele kleine kostprijs totaal nieuwe businessmodellen op die oude markten vernietigen. Dat is niet erg, zoals Chris Anderson in Free al schreef: “Craigslist en eBay doen zo’n 300 miljoen dollar omzet in de USA en hebben daarmee de 3 miljard dollar branche van classifieds in kranten de das om gedaan. Dat is misschien wel de waarde van het internet, want er is geen 2,7 miljard verdwenen, die is nu gedistribueerd onder alle Amerikanen die dingen willen verkopen.” Interessant fenomeen hierbij is dat, zoals ook Easycratie schrijft, er nu in Nederland duizenden, en in Amerika honderdduizenden, mensen kunnen leven door eBay en Craigslist. Zowel doordat markten groot genoeg zijn te worden te overleven in hun niche als via ‘arbitrage’, door goedkoop in te kopen en duurder te verkopen op dezelfde sites.

Hiërarchie en Bureaucratie vs Easycratie

De Easycratie gaat over het makkelijker, slimmer organiseren van zaken. Kennis is geen macht meer, kennis delen is macht. Kennis is overal. De wisdom of the crowds, mits goed toegepast, heeft het vaker goed dan elke willekeurige expert. Als persoon kan je ook binnen organisaties kleine projecten voor elkaar krijgen op een Easycratische manier. Gewoon door niet naar het standaard adagium: geld is nodig voor beweging te kijken, maar door het einddoel in de gaten te houden. Het gaat niet om zoveel mogelijk geld inzamelen voor de natuur als je het Wereld Natuurfonds bent, maar om zoveel mogelijk natuur te redden, toch? Daar is niet altijd geld voor nodig. Het boek geeft veel voorbeelden, werkelijk en fictief, hoe het anders kan. Hoe in verschillende soorten organisaties je op een andere manier dingen kan organiseren zodat je de bureaucratie omzeilt, zonder daarmee direct de regels te overtreden.

Slotnoot voor de auteurs

Co-auteur Erwin Witteveen gaf me al meer dan een jaar geleden aan dat er een stuk in het boek gebaseerd was op ‘mijn gedachtengoed’ en dat ik moest laten weten of ik het eruit kan halen. Het kunnen er twee zijn: delen van het stuk ‘nieuwe smeerolie, social capital in plaats van geld’ gaat deels over arbeidsmarktcommunicatie en past geheel bij mijn denkwijze, maar ik verwacht dat Erwin doelt op de mythe van objectieve wetenschap, waarin ze niet half zo ver gaan als ik zou gaan, maar laten zien dat er veel af te dingen is op de objectiviteit van wetenschappelijk onderzoek.

Conclusie

Voor wie Easycratie nog niet gelezen heeft is het zeker de moeite waard. Het geeft aan hoe de maatschappij veranderd en hoe je daar als kenniswerker, zelfstandig of in loondienst, mee om kan gaan om meer waarde toe te voegen aan je organisatie.


Over Bas van de Haterd

Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties klaar te stomen voor de veranderende wereld van werk, met robots, 3D printers en zelfrijdende auto's. Hij heeft hierover o.a. de boeken (R)evolutie van Werk en '10 Banen die verdwijnen & 10 Banen die verschijnen' geschreven. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl
3.631 views | Reageer (4 reacties) Dit bericht is geplaatst in Boeken. Bookmark de permalink.
  • Dank je, Bas. Ik vind het een uitstekende recensie.  Met de  zin “De grootste concurrent van de bestaande organisaties zijn niet hun concurrenten, maar de zwermen van mensen die het zelf gaan doen, ” weet je misschien wel het boek in één zin samen te vatten.  Interessant is je aanvulling over Craigslist en eBay, dat die nu voor 0,3 miljard doen wat voorheen 3 miljard kostte en de duiding daarvan: “dat er hierdoor geen 2,7 miljard economische activiteit verloren gaat, maar dat die 2,7 miljard in wezen verdeeld zijn over alle verkopers van tweedehands spulletjes. Want zo is het.

    In september 2010, vlak na het verschijnen van Easycratie, kwam ik Bas tegen en heb ik hem verteld dat een paragraaf uit het boek voor een groot deel is geïnspireerd op een blog van hem.  Nu is dus de tijd gekomen om te onthullen welke blog dat was. Deze:  http://www.rectec.nl/2009/02/25/vergrijzing-zzpers-en-zwermen/    De inzichten daaruit zijn heel vrij vertaald naar de paragraaf op pag 62 en 63 van Easycratie.   En als  ik  die twee pagina’s weer vertaal naar één zin:  HR-afdelingen zouden er goed aan – en hun naam eer aan te doen-  om beleid te ontwikkelen voor álle human resources in hun organisaties en niet uitsluitend voor die human resources die toevallig in loondienst zijn.  En dat weer vertaald in één soundbite: we gaan van arbeidsmarktcommunicatie naar arbeidsmarktreputatie.  

    • Dank voor het compliment, het voorbeeld van Craigslist en Ebday komt uit Free van Chris Anderson. Ik lees op dit moment overigens een werkelijk fan-tas-tische special van the economist over de digitalisering van de maakindustrie. Ook daar zie je nu langzaam heel veel dingen van zwermen die concurreren opkomen, mede door 3D printers, nieuwe materialen en zo voort. 

      • 3D-printing is een ongekend waanzinnig fenomeen met zwaar onderschatte implicaties zodra het grootschalig doorbreekt. Want ga maar na: de digitalisering is DE bron van de huidige economische revolutie. De helft van onze economie is in de afgelopen 10 à 15 jaar al radicaal veranderd, doordat data gedigitaliseerd zijn en hierdoor bijna alle barrières zijn weggevaagd. Innovatiekosten zijn ongeveer nul euro. Iedereen kan nu al met behulp van gratis online tools zijn eigen boek, zijn eigen muziek of zijn eigen webshop mondiaal verspreiden zonder financiële hulpmiddelen.
        Voor de andere helft van de economie, waar het om fysieke producten gaat, gelden nog wel voor een groot deel de oude spelregels. Fysieke producten betekent logistieke, financiële, politieke en juridische barrières en daardoor hoge innovatiekosten. Zodra je fysieke producten kunt digitaliseren verdampen die barrières. Simplistisch-futuristisch gesteld: Als een groepje Chinese studenten nu een 1000-dollar auto weet te ontwerpen, kost het ze tientallen miljoenen euro’s om die auto fysiek te produceren en te distribueren. Schier onneembare barrières. Maar wat nou als ze die auto naar mij kunnen mailen en ik hem zelf uitprint?             Science fiction?  De technologie is al in een redelijk vergevorderd stadium. http://www.3dprinter.nu/auto_uit_3d_printer.php   Nu is die technologie nog peperduur. Maar over een paar jaar liggen de eerste eenvoudige 3D-printertjes voor betaalbare consumentenprijzen bij de Mediamarkt. 

  • Pingback: Het is nooit af….()