Centrale of decentrale oplossingen?

De schuldencrisis in Europa en Amerika zijn een interessante case voor de vraag of je oplossingen centraal of decentraal moet zoeken. Het antwoord ligt natuurlijk in het midden, maar wat vooral interessant is in mijn optiek is de gekozen richtingen die beide continenten volgen. In het boek The Starfish and the Spider staat een erg mooie quote die hierop van toepassing is.

Onder aanval zal een centrale organisatie zich centraler organiseren en een decentrale organisatie decentraler.

Laten we eens kijken naar de oplossingsrichtingen van Europa en Amerika.

Hoewel Europa het meeste onder vuur ligt is het probleem in Amerika net zo groot, alleen horen we daar wat minder over. Ook daar is de schuld tot onacceptabele hoogten gestegen, misschien is het nog wel erger want in Europa zijn het slechts enkele landen, maar daar gaat het hier niet over.

Wat interessant is om te zien is de oplossingsrichtingen. Europa is van nature heel erg centraal georganiseerd. Een centraal machtsblok in een stad (Den Haag bij ons, Parijs bij de Fransen) die alles wil controleren. We hebben voor Brussel gekozen als de Europese hoofdstad, het centrum van de macht. De enige uitzondering hierop is Duitsland, dat van nature een bondsrepubliek is en de regio’s veel macht hebben, maar die macht brokkelt de laatste jaren ook wel wat af en Berlijn trekt steeds meer macht naar zich toe, geheel volgens Europees model.

Amerika is wat dat betreft veel decentraler georganiseerd. Altijd geweest ook, die hebben niets met een centrale macht. Dat zie je terug in alles wat ze doen: de overheid moet zo klein mogelijk zijn. Niet dat dat ideaal is, maar het is hun manier van organiseren.

Nu liggen beide continenten onder aanval, van de financiële markten. Het is geen aanval, zoals in het boek beschreven, van de Spanjaarden op de Azteken of de Apaches, maar een aanval ‘nieuwe stijl’, de financiële wereld. De reactie van beide continenten verschilt wezenlijk.

In Europa is, zoals men stelt, de enige oplossing ‘dat er uiteindelijk meer macht naar Brussel gaat’. De enige oplossing volgens Europese politici en volgens veel journalisten, economen en beleidsbepalers.

In Amerika is de enige oplossing een kleinere centrale overheid. De overheid moet gewoon minder dingen doen, er moet meer decentraal geregeld worden. Gezondheidszorg blijft in Amerika een heet hangijzer dat volgens velen niet door de overheid geregeld moet worden, dat zou goedkoper zijn.

Je ziet dat beide partijen onder aanval kiezen voor wat ze altijd gedaan hebben. De centrale organisatie wil centraler organiseren, daar ligt de oplossing in. De van nature decentrale organisatie kiest voor decentraler organiseren.

De ideale oplossing? Die ligt meestal in het midden. Nergens is bijvoorbeeld de gezondheidszorg zo duur voor zo weinig kwaliteit als in Amerika. Dus alles zo decentraal mogelijk is niet slim. Echter is alles centraliseren ook niet bepaald een ideaal situatie weten we van alle problemen die we in Europa en Nederland hebben (gehad).

Het probleem ligt hem, zoals zo vaak, in het feit dat bevoegdheid en verantwoordelijkheid gescheiden zijn. We weten al sinds de oudheid dat die beide in één partij verenigd moeten worden, maar toch wijken we daar elke keer van af. Het is namelijk wel heel stoer als je macht hebt om bevoegd te zijn, maar andere mensen verantwoordelijk te maken. In Europa zijn individuele landen bevoegd zelf schulden te maken, maar zijn we samen verantwoordelijk voor die schulden. Dat is zoiets als dat ik zelf een lening mag afsluiten, maar als ik niet meer kan betalen moet heel mijn stad meebetalen. Het resultaat… Griekenland…

Conclusie

The Starfish & The Spider bewijst eens te meer een geweldig boek te zijn, waar de centrale theorieën als een huis boven water staan. Het is wat dat betreft interessant om te zien hoe menselijk gedrag door de eeuwen heen eigenlijk niet verandert.


Over Bas van de Haterd

Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties klaar te stomen voor de veranderende wereld van werk, met robots, 3D printers en zelfrijdende auto's. Hij heeft hierover o.a. de boeken (R)evolutie van Werk en '10 Banen die verdwijnen & 10 Banen die verschijnen' geschreven. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl
2.838 views | Reageer (0 reacties) Dit bericht is geplaatst in Organisatiemodellen, Overheid. Bookmark de permalink.