CEO beloningen: te veel of juist niet?

Een altijd terugkerende vraag: kan iemand binnen een organisatie miljoenen waard zijn? Kan iemand binnen een organisatie honderden keren meer waard zijn als een medewerker?

Het antwoord zal er denk ik nooit komen als ik eerlijk ben. Ik heb het zelf ook niet, wel is het interessant om te kijken naar de relaties tussen betaling van de CEO en prestaties van het bedrijf. Dat is precies wat the economist heeft gedaan en de cijfers zijn verbazingwekkend (en tegenstrijdig aan Nederlandse cijfers, maar daarover later meer). 

CEO beloning in Amerika

Het artikel in The Economist is, zoals meestal bij dit erg goede magazine, erg genuanceerd. Ze hebben onderzoek aangehaald dat niet enkel kijkt naar de potentiële beloning, zoals veel onderzoeken, maar naar de daadwerkelijk gerealiseerde beloning. Groot verschil natuurlijk. De Nederlandse media kijken vaak naar de mogelijke bonus die iemand kan krijgen, niet de uitgekeerde bonus.

Intermezzo: begrippen
Het is even belangrijk twee statistische begrippen te kennen voor we verder gaan. Gemiddelde en mediaan. Gemiddelde is het gemiddelde van alle waarnemingen, dus alle beloningen bij elkaar opgeteld en door elkaar gedeeld. De mediaan is de middelste waarneming, dus bij 500 waarnemingen is dit waarneming 249 en 250 gedeeld door 2. De mediaan geeft aan wat de gemiddelde persoon verdiend. Dit is belangrijk omdat bij beloning het gemiddelde door enkele top beloningen sterk omhoog getrokken kan worden.

Een ander begrip is de S&P500, dit is een brede index in Amerika (zoals de Dow Jones), maar dan met 500 bedrijven.

Terug naar het onderzoek. Ten eerste blijkt dat het salaris van de bazen van de 500 grootste Amerikaanse bedrijven dat ze daadwerkelijk verdienen al sinds 2001 daalt! Het gemiddelde met maar liefst 46%, de mediaan heel licht. De beloning zit nu weer op het niveau van 1998. Toegegeven, dat was natuurlijk al een briljant ‘hype’ jaar met de internet bubble die eraan kwam, maar het is dus niet doorgestegen.

Het gemiddelde salaris van een S&P500 CEO ligt nog op de 10 miljoen, de mediaan op de 8,5 miljoen. Zo’n 200 keer het mediaan inkomen van een Amerikaans huishouden (in 2000 was dat 350 keer).

Opvallend is ook dat de CEO’s helemaal niet meer tot de 0,1% behoren van de best betaalde mensen. Dit zijn met name hedge fund managers en venture capitalists. De top 25 best verdienende mensen in Amerika verdienen als persoon meer dan de 500 CEO’s samen.

Relatie met prestatie

Nog interessanter (vind ik tenminste) is de relatie tussen beloning en prestatie. Daar gaat het immers (deels) om, niet?

Uit het onderzoek blijkt dat de top 20% best betaalde CEO’s gemiddeld 60% beter scoren dan andere bedrijven in hun sector. Hieruit blijkt overigens niet of dit een ‘catch 22′ is, immers hebben ze vaak veel prestatie beloning dus als ze het goed doen verdienen ze meer en uit dit onderzoek blijkt dat als ze meer verdienen ze het beter doen.

Ook blijkt dat in de onderste 20% van de beloningen de bedrijven zitten die gemiddeld ook 20% slechter presteren dan de mensen in hun sector.

Dit staat in contrast met de Nederlandse situatie, die Corne van Zeijl in 2006 analyseerde (ik geef toe, al weer even geleden). In Nederland bleek namelijk de 10 slechts betaalde CEO’s van Nederlandse AEX fondsen het beter dan de index, de 10 best betaalde zaten onder het rendement van de AEX van dat jaar. Dit onderzoek is natuurlijk iets minder uitgebreid (minder fondsen) en vergelijkt bedrijven uit verschillende sectoren met elkaar, maar het geeft toch ook weer een beeld. Blijkbaar is de link tussen prestaties en beloning in Nederland veel minder dan in de USA.

Te veel of juist niet?

De vraag of een CEO teveel verdient of juist niet zal altijd een vraag blijven. Het lijkt me dat je iemand graag een miljoen extra betaald als hij 10 miljoen binnen haalt voor het bedrijf. Dat geen medewerker er problemen mee heeft dat de baas 350 keer zoveel als hem verdient als er vooral banen gecreëerd worden en geen ontslagen vallen in deze tijden. Het feit dat de CEO’s van Oracle, CBS en Viacom, waarbij de laatste mediabedrijven zijn die het best zwaar hebben, nog steeds meer dan 50.000.000 verdienen is in deze tijd misschien wel pijnlijk. Immers, voor 10 of 20 miljoen minder kunnen er daar heel wat banen gered worden.

De conclusie is daarom denk ik altijd: er zijn er die teveel verdienen, er zijn er voor wie het goed is. Feit dat dat ook uit het onderzoek blijkt dat CEO’s in Amerika steeds sneller ontslagen worden bij wanprestaties, dus blijkbaar saneert het zichzelf ook wel een beetje.

Stem of voeg toe aan: