De intrapreneur bestaat niet

Ik hoor de term regelmatig. De intrapreneur, de ondernemer in loondienst. Dat is waar organisaties naar zouden moeten streven met HNW is dan de stelling. Verschrikkelijk vind ik de term. De enige personen die hem ooit gebruiken zijn mensen die nooit van hun leven ondernemer zijn geweest en niet weten wat het is om ondernemer te zijn. De intrapeneur bestaat niet en het is ook het laatste waar je als organisatie naar zou moeten willen streven!

Laat me uitleggen wat het verschil is tussen een ondernemer en een medewerker in loondienst die verantwoordelijk en bevlogen is.

Een ondernemer heeft op het eind van de maand geen idee wat er op zijn rekening staat, wat er binnen komt. Dat is een stuk onzekerheid die hoort bij het ondernemer zijn. Tot het moment dat je mensen een 100% variabel salaris kan geven (wat je volgens mij niet zou moeten willen) zijn ze dus geen ondernemers.

Een ondernemer neemt namelijk risico’s. Vaak ongedekte, niet per definitie onderbouwde, maar voor de ondernemer acceptabele, risico’s. Als die risico’s niet goed uitpakken, zit hij of zij zelf op de blaren. Soms ook anderen, maar die persoon zeker. Dat geeft de juiste motivatie, de juiste afweging om ergens wel of niet voor te gaan. Een interne risico – rendement analyse.

Intrapreneur

Een ondernemer in loondienst neemt diezelfde risico’s, zonder zelf risico te lopen. Je ziet waarschijnlijk al het probleem, die risico-rendement analyse valt bijna altijd anders uit. Je zou kunnen stellen dat we de financiële crisis hieraan te danken hebben. Ongelimiteerde, vaak krankzinnige risico’s die genomen zijn door mensen die zelf nauwelijks persoonlijk risico liepen. Bonussen of salaris kunnen niet worden teruggevorderd en de banken zijn niet eens failliet gegaan, dus men heeft niet eens WW gehad. Sterker, de bonussen werden vaak nog gewoon uitbetaald. Wil je dat als organisatie? Denk je dat de overheid ook jouw bedrijf red als het mis gaat?

Verantwoordelijke medewerker

Wat je als bedrijf moet willen zijn medewerkers die zich verantwoordelijk voelen. Die verantwoordelijkheid nemen, bevlogen zijn en inderdaad het beste met je organisatie voor hebben. Ja, dat zijn ook eigenschappen die een ondernemer heeft, maar het is niet hetzelfde als ondernemer zijn. Het feit dat een ondernemer zelf zijn risico’s bepaald omdat hij of zij daar ook zelf de negatieve effecten van ondervindt, en niet een beetje maar tot het risico van persoonlijk faillissement aan toe, is het grote verschil. Werknemers mogen natuurlijk initiatieven tonen, graag, maar die niet uitvoeren zonder dat daar consensus over is of de ondernemer (of een door de ondernemer daarvoor aangestelde persoon) zijn akkoord op heeft gegeven. Dat is een heel, heel groot verschil.

Als je streeft naar ondernemers in loondienst, denk dan goed na over wat ons in deze financiële crisis heeft gebracht. Als je mensen het woord intrapreneur hoort gebruiken of de term ondernemer in loondienst, vergeef ze, ze zijn nooit ondernemer geweest en hebben geen idee wat dat begrip inhoudt.

 


Over Bas van de Haterd

Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties klaar te stomen voor de veranderende wereld van werk, met robots, 3D printers en zelfrijdende auto's. Hij heeft hierover o.a. de boeken (R)evolutie van Werk en '10 Banen die verdwijnen & 10 Banen die verschijnen' geschreven. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl
5.558 views | Reageer (8 reacties) Dit bericht is geplaatst in Arbeidsverhoudingen, Column. Bookmark de permalink.
  • Edwin de Bree

    Wanneer we de polarisatie van arbeid en kapitaal als vertrekpunt blijven nemen van ondernemingen heb je helemaal gelijk. Wanneer we naar netwerkvormen gaan gebaseerd op waarde- en cocreatie dan komen er mengvormen als prosumers (producerende consumenten) en werkondernemers (mee-ondernemende werknemers). Dan zijn er weldegelijk intrapreneurs. Dit is overigens geen gevolg van HNW maar van HNO (Het Nieuwe Organiseren).Voorbeelden zijn er al: S2M, Finext, WDM bedrijfswagen verhuur, Buurtzorg Nederland, Berckely Square, etc.

    • @69767bba4e9415e99ec098acfd866093:disqus de onderneming is het uitgangspunt, dus dank je voor je steun. Maar wat bedoel je met werkondernemers? Wat moet ik me daarbij voorstellen?

      Overigens is HNO natuurlijk een uitvloeisel, of eigenlijk een onderdeel, van HNW. Het Nieuwe Werken gaat over dingen anders organiseren, anders kan je niet anders gaan werken. Daar gaat dit hele blog (niet artikel, maar site) over. 

      Van de voorbeelden die je noemt ken ik ze niet allemaal, maar S2M heeft geen intrapeneurs. S2M heeft hele verantwoordelijke medewerkers, maar dat is iets anders. Finext heeft inderdaad zijn medewerkers inmiddels (weer) eigenaar gemaakt, dus dat zijn ondernemers, want hun besluiten hebben een direct effect op hun winst en de waarde van hun eigen aandelen. Dus dat zijn gewoon ondernemers (of minimaal meewerkende investeerders). 

      • Edwin de Bree

        Bas, ik merk dat jij vertrekt vanuit de scheiding kapitaal en arbeid. Heb jij de indruk dat de werkprestatie van medewerkers in loondienst niet in een voor hun merkbare relatie staat t.o.v. wat het oplevert, positief of negatief? Ik ben het met je eens dat hun risico kleiner is, dat staat niet in de weg dat ze ondernemend gedrag kunnen vertonen. Of je dat dan intrapreneurship wilt noemen of niet is een definitiekwestie.

        • Edwin, de wolligheid van je taalgebruik maakt het voor mij erg lastig om te begrijpen wat je me bedoeld te vragen. Dus ik weet niet of ik je vraag goed begrijp, maar ik denk dat je me probeert te vragen of ik denk dat medewerkers goed beloond krijgen t.o.v. de toegevoegde, klopt dat?

          Als dat je vraag is is het antwoord nee. Het verschil in productiviteit tussen de mensen is namelijk enorm, maar het verschil in beloning niet. Er zijn mensen die 10 keer zoveel produceren in een kenniseconomie dan anderen, maar zelden zie ik twee mensen in dezelfde functie waar een factor 10 in loon tussen zit. 

          • Edwin de Bree

            @Bas Hoe noem jij medewerkers in loondienst met ondernemend gedrag die eigenaarschap tonen in hun werkhouding?

          • Gewoon medewerkers? Werknemers? Heel normaal? 

            Dit in tegenstelling tot loonslaven of profiteurs van degene die het niet doen. 

            We moeten het niet groter maken dan het is, het is heel normaal gedrag dat je verantwoordelijkheid neemt voor je organisatie en je werk. Je moet ook niet denken dat dit nauwelijks gebeurt, het probleem is namelijk nagenoeg exclusief (niet geheel, maar voor een groot deel) bij grote organisaties. Het MKB heeft dit in veel mindere mate. Dat wil niet zeggen dat het daar soms ook beter kan, maar het is daar een veel kleiner probleem. Daarmee lost het probleem zichzelf op een natuurlijke manier de komende 10 jaar dus op, want het grootbedrijf zal relatief steeds minder belangrijk worden.

          • Edwindebree

            Daar verschillen wij volledig van mening. Ik neem waar dat in veel organisaties, grote en kleine, de verantwoordelijkheid structureel bij medewerkers weg is georganiseerd. Dit is terug te zien in hoe medewerkers zich gedragen. Goed georganiseerde middelmatigheid. Gemiddeld betrokken, gemiddeld verantwoordelijkheid nemen, etc. Organisaties die er in slagen dit anders te doen, zoals de opsomming in eerder reactie, lukt het een context te creëren waarin medewerkers kunnen excelleren. Dat noem ik werkondernemers of intrapreneurs.

          • Dan verschillen we inderdaad volledig van mening. Ik neem hetzelfde waar als jij, alleen stel ik dat als je dan als medewerker daar blijft zitten je dus een middelmatige medewerker bent. Je accepteert immers dat je middelmatig moet functioneren, maar dat is wel jouw acceptatie. Organisaties die dat anders doen zijn gewoon normale organisaties, die hun medewerkers respectvol behandeld. 

            Ik vind het erg vreemd dat we mensen die gewoon normaal functioneren de hemel in prijzen en namen toekennen die niet kloppen, het zijn geen ondernemers want ze lopen geen risico, terwijl we mensen die niet functioneren normaal vinden omdat dat toevallig de meerderheid van Nederland is.