Wegwijs in het informatieparadijs

Een vraag die mij vaak wordt gesteld: ‘We begrijpen dat we moeten leren beter met informatie om te gaan, maar wat is dan echt het eerste wat je moet weten?’ Mijn antwoord is eenvoudig: onderscheid kunnen maken tussen zinnige en onzinnige informatie. Dat is de basis om met goede informatie verder te gaan.

Mensen moeten leren welke informatie propaganda is, pure nonsens, slechts commercieel gewauwel of anderszins onzin. Niet gemakkelijk, maar door te leren van voorbeelden van foute informatie, mislukkingen van anderen en goed weten waar je echt op moet letten, kom je al een heel eind.

Informatievaardigheden

Negentig procent van alle nieuwe banen draaien om vinden, bewerken en verspreiden van informatie. Maar we worden daar niet in getraind. Sterker nog, er is geen enkele opleiding die zich richt op een effectiever gebruik van informatie. Nu pas gaan enkele basisscholen over om het vak ‘Informatiewijsheid’ aan te bieden.

Informatievaardigheden krijgen nog onvoldoende aandacht. Informatievaardig is iets anders dan vaardig met ICT. Dat merk je iedere dag weer aan die stortvloed aan onzinnige informatie die anderen op je afsturen.

Informatievaardigheden hebben betrekking op je vermogen om problemen op te lossen en daarvoor informatie te zoeken, vinden en gebruiken. Daarvoor moet je de juiste vraag kunnen stellen, de juiste informatiebronnen kunnen raadplegen en goed kunnen communiceren. Goede informatievaardigheden zijn bovendien nodig om levenslang te kunnen blijven leren.

Bij het aannamebeleid wordt nauwelijks gelet de juiste informatievaardigheden. Organisaties gaan er ten onrechte van uit dat informatiewerkers op school of zichzelf informatievaardigheden hebben aangeleerd. Personeelszaken doet er goed aan in haar selectie- en ontwikkelbeleid rekening te houden met deze informatievaardigheden. De intellectuele capaciteiten van medewerkers kun je vrij eenvoudig inschatten. Je mag immers aan bepaalde opleidingsniveaus impliciete vaardigheden toekennen. Maar informatievaardigheden zijn meestal niet terug te vinden op een cv of in de curricula van de huidige opleidingen. Toch is goede informatieverwerking een talent dat op elke afdeling zeer belangrijk is.

Op dit moment is er ook nog weinig aandacht in de boardroom voor deze informatievaardigheden. Topmanagers erkennen wel dat goede informatie het verschil maakt voor menig bedrijf. Toch besteden ook zij weinig aandacht aan de juiste inzet en gebruik van informatie door hun werknemers.

Functieprofielen

Het Nieuwe Werken verandert niets aan die informatievaardigheden. Maar maakt het wel zichtbaarder wanneer iemand die cruciale vaardigheden onvoldoende bezit. Ik ken geen organisatie die expliciet in haar functieprofielen deze informatievaardigheden heeft benoemd, juist daarop selecteert, de informatieproductiviteit ook echt meet èn de medewerker daarop beoordeelt.

Toegegeven, het is een van die lastige onderwerpen, die het management liever uit de weg gaat of voor zich uitschuift. Informatiewerkers aannemen, aansturen en vooral enthousiasmeren is echt een nieuwe managementvaardigheid, die nog weinigen bezitten. Ook al, omdat ze zelf nog hun nieuwe besturingsmodellen voor Het Nieuwe Werken leidend tot Het Normale Werken aan het ontwikkelen en uitproberen zijn.

Big 6

In het buitenland bestaan aparte curricula voor deze informatievaardigheden (BIG6.com, bijvoorbeeld). In Nederland moet dat nog van de grond komen. Of kent iemand al instellingen of organisaties waar je informatievaardigheden goed kunt leren?

Dit is een gastblog van Guus Pijpers, Managing Director van Acuerdis. Hij helpt mensen hoe ze informatie effectief moeten inzetten en gebruiken. Guus is auteur van meer dan 7 boeken en tientallen artikelen over het informatiegedrag van mensen. Zijn interesses zijn informatiegedrag van (top)managers, slimmer werken en leven met informatie en de zachte kant van informatie.

Zijn nieuwste Engelstalige boek, Information Overload: A System for Better Managing Everyday Data, is in augustus 2010 wereldwijd verschenen bij John Wiley & Sons, New York. Zijn nieuwste Nederlandstalige boek Het informatieparadijs verschijnt begin juni 2011 bij Uitgeverij Haystack.


3.589 views | Reageer (1 reacties) Dit bericht is geplaatst in Boeken, Onderwijs, Slimmer werken en getagd, , . Bookmark de permalink.